Strateji

DergiPark ve OJS Alternatifleri: Dergi Sistemi Seçenekleri Karşılaştırması

DergiPark ücretsiz ulusal altyapı, OJS kendi kurulduğunuz açık kaynak yazılım, Dijider gibi sistemler ise yönetilen ticari çözümdür. Bu yazı üç yolu maliyet, sorumluluk ve dergi kimliği açısından dürüstçe karşılaştırır.

Kısa cevap: Türkiye'de bir akademik dergi için üç ana yol vardır: ücretsiz ulusal altyapı DergiPark, kendi sunucunuza kurduğunuz açık kaynak OJS ve altyapıyı sağlayıcının işlettiği yönetilen ticari sistemler (Dijider, yönetilen OJS hizmetleri ve benzerleri). Bütçeniz çok sınırlıysa DergiPark güçlü bir başlangıçtır; teknik ekibiniz varsa OJS mantıklıdır; kendi alan adınızda yayın yapmak ve tek muhatapla çalışmak istiyorsanız yönetilen sistemlere bakın.

Şeffaflık notu: Bu yazı, yönetilen sistemlerden birini sunan Dijider tarafından yazıldı. Yine de her seçeneğin güçlü yanlarını yazdık, çünkü derginize uymayan bir sistem hepimize zaman kaybettirir.

Üç yolun karşılaştırması

ÖlçütDergiParkKendi kurulumunuz (OJS)Yönetilen sistem (ör. Dijider)
Yazılım maliyetiÜcretsizÜcretsiz, açık kaynakYıllık abonelik
Sunucu, güncelleme, yedekULAKBİMSiz veya hizmet aldığınız firmaSağlayıcı
Dergi adresiOrtak platform altındaKendi alan adınızKendi alan adınız
ÖzelleştirmePlatformun sınırları içindeGeniş, teknik bilgi isterPakete ve sağlayıcıya bağlı
Teknik ekip ihtiyacıDüşükYüksek veya dış hizmetDüşük
DestekPlatform kanallarıTopluluk, PKP veya firmaSağlayıcı sözleşmesi

Paket içerikleri ve koşullar değişebilir. Karar vermeden önce her sağlayıcıdan güncel bilgiyi yazılı olarak alın.

DergiPark: ne zaman doğru seçim?

ULAKBİM'in tanımına göre DergiPark 2013'ten beri yürütülen, ücretsiz bir elektronik dergi yönetim ve barındırma sistemidir. Güvenlik, yazılım güncellemeleri ve yedekleme ULAKBİM'in sorumluluğundadır; derginin yönetimi ise editörlerdedir. Belirli şartları sağlayan dergilere DOI hizmeti de verilir.

Bütçesi olmayan ve Türkiye'deki okura odaklanan dergiler için çok güçlü bir seçenektir. Sınırı şudur: dergi, kendi bağımsız adresi yerine ortak bir altyapı üzerinde yer alır ve platformun kararlarına tabidir. Ayrıca DergiPark'ın kendisi bir dizin değildir; burada olmak dizinlerde olmak anlamına gelmez.

OJS: ne zaman doğru seçim?

OJS dünyada en yaygın açık kaynak dergi yazılımlarından biridir. Kodu ve verileri tamamen kontrol etmek istiyorsanız, kurumunuzda teknik ekip varsa veya güvenilir bir bakım firmanız varsa iyi çalışır. Asıl maliyet bakım ve sorumluluktadır. Ayrıntılar OJS rehberimizde.

Yönetilen sistem: ne zaman doğru seçim?

Bu modelde derginin kendi adresi olur, altyapıyı ise sağlayıcı işletir. Şu durumlarda mantıklıdır:

Dezavantajı nettir: Yıllık bir ücret ödersiniz ve bir sağlayıcıya bağlanırsınız. Bu nedenle sözleşmeden önce verilerinizi nasıl geri alacağınızı mutlaka sorun.

Sağlayıcıya sormanız gereken 8 soru

  1. Sözleşme biterse makaleler, kullanıcılar ve hakem kayıtları hangi biçimde teslim edilir?
  2. Alan adı kimin adına kayıtlı olacak?
  3. Eski arşiv ve eski adresler nasıl taşınır, yönlendirmeleri kim yapar?
  4. OAI-PMH, Crossref ve DOAJ çıktısı standart mı, ek ücrete mi tabi?
  5. Yedekleme sıklığı ve geri dönüş süresi nedir?
  6. Başvuru veya depolama kotası var mı?
  7. Destek hangi kanaldan, hangi saatlerde verilir?
  8. Referans dergileri gösterebilir misiniz, editörleriyle görüşebilir miyim?

"Dizine girmeyi garanti ediyoruz" diyen sağlayıcıya temkinli yaklaşın. Dizin kararı bağımsız kurumlara aittir.

DergiPark'tan veya OJS'ten geçiş yapılabilir mi?

Evet, ancak en riskli kısmı eski adreslerin ve üst verilerin korunmasıdır. Yönlendirmeler yapılmazsa eski bağlantılar çalışmaz ve arama görünürlüğü düşer. Platform geçişi planlama rehberi bu riski adım adım ele alıyor.

Sık sorulan sorular

DergiPark gibi siteler neler?

Doğrudan muadili olan, devlet destekli ve ücretsiz başka bir ulusal platform bilmiyoruz. Benzer işlevi yönetilen OJS hizmetleri ve Dijider gibi ticari dergi sistemleri görür. İşlevleri benzer olsa da ücret ve sorumluluk modelleri farklıdır.

DergiPark'a girişi ve makale gönderimini nereden yapacağım?

Yazar veya hakem olarak işleminizi DergiPark'ın resmi sitesinden yaparsınız. Dijider'in DergiPark ile bağlantısı yoktur.

Dijider ne kadar?

Dergi başına yıllık paketler fiyatlar sayfasında yer alır. Birden çok dergi için bize yazabilirsiniz.

Kaynaklar ve editoryal kanıtlar

İnceleyen: Dijider Yayın Kurulu

Dijider içgörüleri

Daha güçlü dergiler için fikirler

İçgörüler
Strateji

Akademik Dergi Nasıl Kurulur? Hakemli Dergi Kurulumu İçin Adım Adım Rehber

Akademik dergi kurmak için kapsam, yayın kurulu, ISSN, hakem süreci, web sitesi ve dizin hazırlığını doğru sırayla planlamak gerekir. Bu rehber hakemli dergi kurulumunu yayın öncesinden ilk sayıya kadar adım adım anlatır.

İçeriği okuyun
Editoryal

Akademik dergiler için uygulamalı ön değerlendirme kontrol listesi

Yapılandırılmış ön değerlendirme; uzman incelemesi başlamadan kapsam, bütünlük ve başvuru sorunlarını belirleyerek yazarı, hakemi ve editörü korur.

İçeriği okuyun
Operasyon

Hakemlik kalitesini düşürmeden hakem iş yükü nasıl yönetilir?

Editörler uzmanlık kanıtını, yakın dönem iş yükünü, açık davetleri ve ölçülü takibi birlikte kullandığında aynı hakemlere bağımlılık azalır.

İçeriği okuyun